Beğendiğiniz isim alınmışsa akla ilk gelen çözüm genellikle tek bir harfi değiştirmektir. Ancak marka benzerliği harf saymakla değerlendirilmez. İsmin nasıl göründüğüne, nasıl duyulduğuna, neyi çağrıştırdığına ve hangi mal ya da hizmette kullanılacağına birlikte bakılır. Bu yazı, tek harf farkının neden her zaman yeterli olmayabileceğini sade bir dille anlatıyor.

Bir harf değiştirmek neden ilk akla gelen çözüm?

Bir isim buldunuz, araştırdınız ve karşınıza çok benzer bir marka çıktı. Bu noktada en sık başvurulan çözüm bellidir: Bir harfi değiştirmek. ‘K’ yerine ‘C’, ‘i’ yerine ‘y’ ya da kelimenin sonuna eklenen tek bir harf.

Kâğıt üzerinde iki farklı kelime ortaya çıkar. Ama marka benzerliği değerlendirmesi kelimeleri harf harf karşılaştırmaz. Asıl soru şudur: Bu iki işareti gören, duyan ya da hatırlayan kişi onları birbirinden ayırabilir mi?

Bu yazıda tek harf farkının neden her zaman yeterli olmayabileceğini ve benzerlik değerlendirmesinde genellikle hangi noktalara bakıldığını anlatıyoruz.

Göz, kulak ve akıl: Üç ayrı bakış

Benzerlik çoğunlukla üç açıdan ele alınır: görünüş, okunuş ve anlam.

Görünüş: Kelimenin uzunluğu, harflerin dizilişi, başı ve sonu göze nasıl yansıyor? Ortasındaki bir harfi değişmiş ama başı ve sonu aynı kalmış iki kelime, ilk bakışta neredeyse aynı görünebilir.

Okunuş: Yazımı farklı iki kelime, sesli söylendiğinde aynı duyulabilir. Telefonla sipariş alınan, tavsiyeyle yayılan ya da sesli reklamda geçen markalarda bu nokta daha da önem kazanır.

Anlam: İki kelime aynı kavramı çağrıştırıyorsa harf farkı bu çağrışımı ortadan kaldırmayabilir. Tersine, tek harf değişikliği kelimeyi bambaşka bir anlama taşıyorsa bu da değerlendirmede dikkate alınır.

Benzerlikte görünüş, okunuş ve çağrışım soruları
Benzerlikte görünüş, okunuş ve çağrışım soruları
Benzerlikte görünüş, okunuş ve çağrışım soruları

Aynı alanda mı, farklı alanda mı?

Benzerlik yalnız isimle sınırlı değildir. Markanın hangi mal veya hizmette kullanılacağı da en az isim kadar belirleyicidir.

Aynı sektörde, aynı müşteriye sunulan ürünlerde küçük bir yazım farkı karışıklığı önlemeye yetmeyebilir. Birbirinden uzak alanlarda ise tablo farklı görülebilir. Bu yüzden ‘İsmim farklı mı?’ sorusu, ‘Nerede ve kime satacağım?’ sorusundan ayrı düşünülmez.

Markanın kullanılacağı mal ve hizmet alanı

Parçalar değil, akılda kalan izlenim

Değerlendirmede yalnız iki kelime arasındaki farklar sayılmaz; farkların yanında işaretlerin bir bütün olarak bıraktığı izlenim de dikkate alınabilir.

Müşteri iki markayı çoğu zaman aynı anda görmez. Birini bugün rafta, diğerini haftalar sonra bir ekranda görür. Hafızada kalan, kelimenin genel ritmi ve öne çıkan kısmıdır. Tek harf farkı bu ritmi değiştirmiyorsa karışıklık ihtimali sürebilir.

Logolu markalarda şekil, renk ve yazı karakteri de bu izlenime katkı verir. Bununla birlikte markayı sözlü olarak aktaran biri, örneğin bir tavsiyede ya da telefonda, ancak kelime kısmını söyleyebilir; bu yüzden kelime kısmına ayrıca dikkat etmek yerinde olur.

Harfler değil, adın bütün izlenimi

Peki tek harf hiç mi yetmez?

Bu soruya herkes için geçerli kesin bir ‘yeter’ ya da ‘yetmez’ cevabı vermek doğru olmaz. Her değerlendirme; kelimenin uzunluğuna, değişen harfin yerine, anlam farkına ve mal-hizmet ilişkisine göre şekillenir.

Örneğin kısa kelimelerde tek harf, uzun kelimelere göre daha belirgin bir fark yaratabilir. Değişiklik kelimenin başındaysa ya da yeni ve ayırt edici bir anlam doğuruyorsa durum yine farklı görülebilir. Bunlar genel eğilimlerdir; her isim kendi koşullarında incelenir.

İsme karar vermeden önce kendinize sorun

Benzer bir marka gördüyseniz, harfi değiştirmeden önce şu sorular yol gösterebilir:

Yüksek sesle okuduğumda iki isim aynı mı duyuluyor? Biri bana ismi söylese hangisini kastettiğini ayırabilir miyim? İki marka aynı müşteriye benzer ürün ya da hizmet mi sunuyor? Yaptığım değişiklik anlamı mı değiştiriyor, yoksa yalnız yazımı mı?

Bu soruların cevabı sizi rahatlatmıyorsa, ismi tabelaya, ambalaja veya alan adına taşımadan önce bir kez daha düşünmek iyi olur.

Doğu Patent ile bir sonraki adım

Doğu Patent’te marka ön araştırması ücretsizdir. Uzmanımız düşündüğünüz ismi, kullanmayı planladığınız mal ve hizmetlerle birlikte değerlendirip bir rapor hazırlar.

Rapordan sonra sizinle görüşür, durumu birlikte konuşuruz. Başvuru yapılmasına karar verilirse hizmetin kapsamı ve bedeli bu görüşmede belirlenir.

Tek harfle yola çıkmadan önce ismin bütününe uzman gözüyle bakmak, sonraki kararlarınızı daha sağlam bir zemine oturtmanıza yardımcı olur.

Ücretsiz marka ön araştırması talep edin